Nghị luận về bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh

Nghị luận về bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh

Bài làm

Trong thơ ca trung đại nói riêng và thơ ca Việt Nam nói chung, hình ảnh ánh trăng đã trở thành một nguồn cảm hứng vô tận cho các nhà thơ, nhà văn tạo nên các tác phẩm nghệ thuật. Là một nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc, Hồ Chí Minh cũng không bỏ qua nguồn cảm hứng tuyệt vời này. Bài thơ “Cảnh khuya” là một trong những bài thơ tiêu biểu của Người mang màu sắc mới mẻ về hình ảnh ánh trăng.

Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp của ta gặp nhiều khó khăn, nơi rừng Pác Pó, Bác đang đau đáu những nỗi lo nước nhà. Trong hoàn cảnh ấy, cảm hứng lãng mạn đã có dịp được hòa quyện với tình yêu nước, thương dân. Hai câu thơ đầu là bức tranh đêm khuya nơi núi rừng Việt Bắc được Bác miêu tả rất sinh động:

“Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”

Khung cảnh đêm khuya có cả âm thanh và màu sắc, kích thích giác quan của con người. Tiếng suối róc rách chảy trong đêm núi rừng thật đặc biệt, tiếng suối đó không ồn ào, huyên náo mà lại nhẹ nhàng, xa gần, lúc trầm lúc bổng như tiếng hát ở xa vọng lại. Bác ví tiếng suối với tiếng hát đã cho thấy được mức độ trong trẻo, ngân vang bao trùm của tiếng suối trong không gian núi rừng. Tuy là tiếng động nhưng đó là lấy động tả tĩnh, tiếng suối làm nổi bật lên không gian vắng lặng, tĩnh mịch của đêm khuya. Hình ảnh “Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa” chính là biểu hiện của sự hòa hợp thiên nhiên, dưới ánh trăng, cảnh vật trở nên mỏng manh và thanh khiết, bóng cây cổ thụ tạo nên những bông hoa của sự giao hòa tuyệt mĩ của tự nhiên. Thiên nhiên trở nên huyền ảo và đẹp được như vậy chính nhờ tâm hồn của thi sĩ chứa đựng những rung động tinh tế, nhạy cảm. Và trong hai câu thơ sau, chân dung của người thi sĩ, người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh đã được hiện lên với vẻ suy tư, lo lắng vận mệnh dân tộc:

Loading...

“Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”

Người đã trực tiếp phác họa chân dung, trạng thái của mình, đêm đã khuya nhưng chưa thể ngủ, vẫn còn thao thức vì “nỗi lo nước nhà”. Đặt câu thơ vào hoàn cảnh của đất nước ta lúc bấy giờ, ta mới cảm nhận rõ nỗi lo của Người. Vận nước đang hiểm nguy, cách mạng đứng trước muôn vàn khó khăn, là một vị lãnh tụ của cả dân tộc, Bác không thể ngủ khi mà việc nước chưa yên. Câu thơ đã cho thấy ý thức trách nhiệm sâu sắc của Hồ Chí Minh đối vó vận nước, đối với dân tộc Việt Nam. Chính nhờ người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Mình, vị lãnh tụ vĩ đại mà cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh đã không chỉ cho người đọc thưởng thức bức tranh thiên nhiên đêm khuya của núi rừng Việt Bắc mà còn khắc họa bức chân dung đẹp đẽ về người cha già của dân tộc Việt Nam. Đó là một vị lãnh tụ cả đời vì sự nghiệp bảo vệ độc lập dân tộc, vì dân vì nước, dành hết tình yêu, tâm sức của mình để dâng hiến cho dân tộc.

Đánh giá bài viết